Πού βρίσκεται σήμερα η τεχνολογία και ποιος ξέρει να χτίζει
Στα τέλη του 2025 λειτουργούσαν στον κόσμο εκατοντάδες αντιδραστήρες ισχύος και δεκάδες ήταν υπό κατασκευή, περίπου οι μισοί στην Κίνα. Ποια σχέδια αντιδραστήρων έφτασαν πρόσφατα στο δίκτυο, ποιες χώρες αποκτούν για πρώτη φορά πυρηνικό σταθμό και γιατί ο πραγματικός περιορισμός είναι οι άνθρωποι που ξέρουν να τους χτίζουν.
Ο στόλος σήμερα
Κατά τη βάση δεδομένων PRIS του ΔΟΑΕ, στα τέλη του 2025 λειτουργούσαν στον κόσμο 413 αντιδραστήρες1 ισχύος, με συνολική καθαρή ισχύ 377 GW(e)1. Άλλοι 72 αντιδραστήρες1, με 76,9 GW(e)1, ήταν υπό κατασκευή1.
Η κατανομή της κατασκευής είναι πολύ άνιση. Η Κίνα είχε 36 αντιδραστήρες1 υπό κατασκευή, περίπου τους μισούς του κόσμου1.
Οι μεγάλοι αντιδραστήρες γενιάς III+ φτάνουν στο δίκτυο
Στην ΕΕ και στις ΗΠΑ, οι πρώτοι αντιδραστήρες γενιάς III+ μπήκαν στο δίκτυο τα τελευταία χρόνια. Στη Φινλανδία, το Olkiluoto 3, ένας EPR ισχύος περίπου 1.600 MW2, ξεκίνησε τακτική παραγωγή στις 16 Απριλίου 20232. Στις ΗΠΑ, οι μονάδες 3 και 4 του Vogtle, δύο AP1000, μπήκαν σε εμπορική λειτουργία στις 31 Ιουλίου 2023 και στις 29 Απριλίου 20243. Στη Γαλλία, ο EPR του Flamanville συνδέθηκε για πρώτη φορά στο δίκτυο στις 21 Δεκεμβρίου 20244.
Αυτά τα έργα είναι η απόδειξη ότι η τεχνολογία λειτουργεί, και ταυτόχρονα το μάθημα για το πόσο δύσκολο είναι να χτίσεις πρώτη φορά μετά από δεκαετίες παύσης. Το πόσο κράτησαν και πόσο κόστισαν το εξετάζει το άρθρο για το κόστος ενός πυρηνικού σταθμού.
Οι χώρες που αποκτούν πυρηνικό σταθμό για πρώτη φορά
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα είναι παράδειγμα χώρας που απέκτησε πυρηνική ενέργεια για πρώτη φορά: η τέταρτη μονάδα του Barakah μπήκε σε εμπορική λειτουργία τον Σεπτέμβριο του 2024, κατά τον ρυθμιστή της χώρας5.
Πιο κοντά μας, η Τουρκία χτίζει 4 αντιδραστήρες1 στο Akkuyu, και στα τέλη του 2025 δεν είχε ακόμη κανέναν σε λειτουργία1. Το άρθρο για τα πυρηνικά στους γείτονές μας δίνει την εικόνα της περιοχής.
Οι μικροί αρθρωτοί: μια άδεια κατασκευής στον Καναδά
Η υπόσχεση των μικρών αρθρωτών αντιδραστήρων είναι μονάδες που σε μεγάλο βαθμό κατασκευάζονται σε εργοστάσιο. Είναι ακόμη κυρίως σχέδια: ελάχιστοι λειτουργούν ή είναι υπό κατασκευή, και η αδειοδότηση, η χρηματοδότηση, το καύσιμο και η παραγωγή σε σειρά μένουν ανοιχτά ερωτήματα.
Ένα από τα πρώτα βήματα στη Δύση έγινε στον Καναδά: στις 4 Απριλίου 2025 ο καναδικός ρυθμιστής έδωσε στην Ontario Power Generation άδεια να κατασκευάσει έναν αντιδραστήρα BWRX-300 στο Darlington6. Μέχρι να λειτουργήσει, οι επιδόσεις του είναι στοιχεία του κατασκευαστή, όχι μετρήσεις. Η ενότητα «SMR» εξηγεί τι ισχύει και τι μένει ανοιχτό.
Ένας βασικός περιορισμός: οι άνθρωποι
Ένα πυρηνικό πρόγραμμα δεν αγοράζεται έτοιμο. Χρειάζεται μηχανικούς, συγκολλητές με πιστοποίηση, χειριστές με άδεια, επιθεωρητές και έναν ανεξάρτητο ρυθμιστή που ξέρει τι να ελέγξει. Ο ΔΟΑΕ βάζει την ανάπτυξη ανθρώπινου δυναμικού στα 19 θέματα υποδομής που πρέπει να καλύψει κάθε χώρα που ξεκινά πυρηνικό πρόγραμμα7, και η εμπειρία που συσσωρεύεται από έργο σε έργο είναι από τους λόγους που κάποιες χώρες χτίζουν πιο γρήγορα.
Για την Ελλάδα αυτό είναι από τα πιο χρονοβόρα κομμάτια της προετοιμασίας: οι άνθρωποι εκπαιδεύονται σε χρόνια, όχι σε μήνες. Το άρθρο για το αν μπορεί η Ελλάδα να υποστηρίξει πυρηνικό πρόγραμμα το εξετάζει αναλυτικά.
Συχνές ερωτήσεις
Ποιος θα έχτιζε έναν σταθμό στην Ελλάδα;
Δεν υπάρχει απόφαση, ούτε επιλογή τεχνολογίας ή κατασκευαστή. Η Κυβερνητική Επιτροπή εξετάζει αν η χώρα θα προχωρήσει· η επιλογή σχεδίου και προμηθευτή έρχεται πολύ αργότερα, αν έρθει.
Γιατί η Κίνα χτίζει τόσους πολλούς αντιδραστήρες;
Γιατί έχει συνεχές πρόγραμμα: τυποποιημένα σχέδια, εγχώρια βιομηχανία και ομάδες που περνούν από έργο σε έργο. Η εμπειρία που συσσωρεύεται μειώνει χρόνους και ρίσκα από το ένα έργο στο επόμενο.
- Συντάκτης
- Απόστολος Χατζησάββας
- Τεχνικός έλεγχος
- Δεν έχει γίνει ανεξάρτητος τεχνικός έλεγχος
- Χρηματοδότηση
- Καμία. Η πλατφόρμα δεν χρηματοδοτείται από κανέναν.
- Σύγκρουση συμφερόντων
- Ο συντάκτης εργάζεται ως μηχανικός στον πυρηνικό κλάδο. Η πλατφόρμα δεν χρηματοδοτείται από κανέναν. Πλήρης δήλωση στη σελίδα σύγκρουσης συμφερόντων.
Πηγές
- IAEA — PRIS · Αφίσα PRIS, στοιχεία τέλους 2025 (αρ. 26-04544). Nuclear Power Status 2025. Tier 1 πρωτογενής επίσημη — δημοσίευση 2026-01-01 · ανάκτηση 2026-10-14
- TVO · Δελτίο τύπου, 16/04/2023. Regular electricity production has started at Olkiluoto 3 EPR. Tier 4 εταιρική ανακοίνωση ή τεκμηρίωση κατασκευαστή — δημοσίευση 2023-04-16 · ανάκτηση 2026-10-14
- Georgia Power · Δελτίο τύπου, 29/04/2024. Vogtle Unit 4 enters commercial operation. Tier 4 εταιρική ανακοίνωση ή τεκμηρίωση κατασκευαστή — δημοσίευση 2024-04-29 · ανάκτηση 2026-10-14
- EDF · Δελτίο τύπου, 21/12/2024. Update on the Flamanville EPR: the reactor produces its first electrons on the national electricity grid. Tier 4 εταιρική ανακοίνωση ή τεκμηρίωση κατασκευαστή — δημοσίευση 2024-12-21 · ανάκτηση 2026-10-14
- FANR — Federal Authority for Nuclear Regulation (ΗΑΕ) · Ανακοίνωση, 05/09/2024. FANR's Statement on the Commercial Operation of Unit 4 of Barakah Nuclear Power Plant. Tier 1 πρωτογενής επίσημη — δημοσίευση 2024-09-05 · ανάκτηση 2026-10-14
- CNSC — Canadian Nuclear Safety Commission · Απόφαση, 04/04/2025, άδεια PRCL 32.00/2035. Decision by the Commission to authorize Ontario Power Generation Inc. to construct 1 BWRX-300 reactor at the Darlington New Nuclear Project site. Tier 1 πρωτογενής επίσημη — δημοσίευση 2025-04-04 · ανάκτηση 2026-10-14
- International Atomic Energy Agency (IAEA) · IAEA Nuclear Energy Series No. NG-G-3.1 (Rev. 1), ISBN 978-92-0-104715-1. Milestones in the Development of a National Infrastructure for Nuclear Power. Tier 1 πρωτογενής επίσημη — ανάκτηση 2026-09-12
Κάθε αριθμός σε αυτή τη σελίδα δείχνει την πηγή του και την ημερομηνία που ανακτήθηκε. Αν βρεις κάτι που δεν στέκει, πες το μας.
Διάβασε μετά
Ή παίξε: κράτα τα φώτα αναμμένα · κράτα τον αντιδραστήρα σταθερό · μύθος ή όχι;
