Γιατί τώρα: ρεύμα για τα data centers, ασφάλεια εφοδιασμού, τιμές

Η ζήτηση ξαναρχίζει να ανεβαίνει

Ο IEA υπολογίζει ότι τα data centers κατανάλωσαν περίπου 415 TWh1 ηλεκτρικής ενέργειας το 2024, δηλαδή γύρω στο 1,5 %1 της παγκόσμιας κατανάλωσης. Στο σενάριο βάσης του, η κατανάλωσή τους φτάνει περίπου τις 945 TWh1 το 20301.

Το ποσοστό ακούγεται μικρό. Η δυσκολία είναι ότι η κατανάλωση συγκεντρώνεται σε λίγα σημεία του δικτύου και πρέπει να καλύπτεται κάθε ώρα. Ένα data center δεν μπορεί να σβήσει τους διακομιστές του επειδή έπεσε ο άνεμος.

Γιατί οι εταιρείες τεχνολογίας κοιτάζουν την πυρηνική ενέργεια

Οι μεγάλες εταιρείες έχουν δεσμευτεί για ρεύμα χαμηλών εκπομπών, και θέλουν ταυτόχρονα σταθερή παροχή και προβλέψιμη τιμή για πολλά χρόνια. Μια σύμβαση με πυρηνικό σταθμό δίνει και τα τρία, αν ο σταθμός υπάρχει ή κατασκευαστεί.

Τον Σεπτέμβριο του 2024 η Constellation ανακοίνωσε σύμβαση 20 ετών2 με τη Microsoft για να επαναλειτουργήσει η Μονάδα 1 του Three Mile Island, με το νέο όνομα Crane Clean Energy Center. Η επαναλειτουργία, κατά την ανακοίνωση της εταιρείας εκείνη την εποχή, προβλεπόταν για το 20282. Πρόκειται για τη μονάδα δίπλα σε εκείνη του ατυχήματος του 1979, όχι για την ίδια.

Τον Οκτώβριο του 2024 η Google και η Kairos Power ανακοίνωσαν συμφωνία για συνολικά 500 MW3 από προηγμένους αντιδραστήρες, με την πρώτη μονάδα να προγραμματίζεται έως το 20303. Λίγες μέρες μετά, η Amazon και η X-energy ανακοίνωσαν στόχο για πάνω από 5 GW4 νέων έργων ηλεκτροπαραγωγής με αντιδραστήρες της X-energy στις ΗΠΑ ως το 20394.

Από την ανακοίνωση ως το ρεύμα

Όλα τα παραπάνω είναι δηλώσεις των εταιρειών για το μέλλον, με τους δικούς τους στόχους. Οι μικροί αρθρωτοί αντιδραστήρες στους οποίους στηρίζονται δύο από τις τρεις συμφωνίες είναι κυρίως σχέδια: ελάχιστοι λειτουργούν ή είναι υπό κατασκευή, και κανένας από αυτούς τους συγκεκριμένους τύπους δεν δίνει ακόμη ρεύμα στο δίκτυο.

Οι συμφωνίες δείχνουν όμως ότι αγοραστές με πολλά χρήματα είναι διατεθειμένοι να δεσμευτούν για δεκαετίες. Αυτό ήταν ένα από τα κομμάτια που έλειπαν από τη χρηματοδότηση των πυρηνικών έργων.

Ασφάλεια εφοδιασμού, μετά το 2022

Η ενεργειακή κρίση του 2022 έκανε την Ευρώπη να ξανακάνει τους λογαριασμούς της. Η μέση τιμή ρεύματος για τα νοικοκυριά της ΕΕ ανέβηκε από 24,2 €/100 kWh5 σε 27,7 €/100 kWh5 μέσα σε έναν χρόνο5, και το REPowerEU έβαλε ως στόχο την απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο6.

Το πυρηνικό καύσιμο αγοράζεται κι αυτό από το εξωτερικό, αλλά σε μικρές ποσότητες που αποθηκεύονται για μεγάλα διαστήματα. Η αδυναμία του είναι ότι η μετατροπή και ο εμπλουτισμός γίνονται σε λίγες χώρες και από λίγους προμηθευτές. Και τα δύο μπαίνουν στη ζυγαριά όταν συζητείται η ασφάλεια εφοδιασμού.

Και η Ελλάδα;

Η Πράξη 28/2026 που συνέστησε την Κυβερνητική Επιτροπή απαριθμεί, ανάμεσα στις χρήσεις που η Επιτροπή «δύναται να διερευνά», τα κέντρα δεδομένων, τη ναυτιλία και τα μη διασυνδεδεμένα νησιά7. Είναι δυνατότητα διερεύνησης, όχι σχέδιο. Το αν μια μελλοντική ζήτηση στην Ελλάδα θα δικαιολογούσε πυρηνικό σταθμό είναι ακριβώς ένα από τα ερωτήματα της Επιτροπής. Το άρθρο για τη ναυτιλία, τα νησιά και τα data centers στην Πράξη εξηγεί τι ακριβώς γράφει.