Πόση ακτινοβολία παίρνεις τον χρόνο;

Πώς υπολογίζεται

Το ραδόνιο του σπιτιού. Ο χάρτης της ΕΕΑΕ δίνει τη μέση συγκέντρωση ραδονίου στις κατοικίες κάθε περιφερειακής ενότητας· η υψηλότερη είναι της Ξάνθης, 145 Bq/m³5. Για όλη τη χώρα, η ΕΕΑΕ δίνει μέση συγκέντρωση 77,3 Bq/m³6 στις ισόγειες κατοικίες, σταθμισμένη ως προς τον πληθυσμό, και αυτή είναι η προεπιλογή του υπολογιστή. Τη συγκέντρωση τη μετατρέπουμε σε δόση με τη μέθοδο της UNSCEAR, που υποθέτει παραμονή σε κλειστούς χώρους το 80% του χρόνου1, συντελεστής ισορροπίας (equilibrium factor) 0,41 ανάμεσα στο ραδόνιο και στα προϊόντα διάσπασής του, συντελεστής δόσης 9 nSv ανά Bq·h/m³1, και 0,18 nSv ανά Bq·h/m³1 για το ραδόνιο που περνά στο αίμα. Με αυτή τη μέθοδο, 50 Bq/m³ δίνουν περίπου 1,3 mSv/έτος1.

Ο μέσος όρος της περιοχής δεν είναι το σπίτι σου. Κατά την ΕΕΑΕ, η συγκέντρωση του ραδονίου ποικίλλει από χώρο σε χώρο, ανάλογα με το γεωλογικό υπόστρωμα και την κατασκευή του κτιρίου7, και το πόσο έχει ένα συγκεκριμένο σπίτι το δείχνει μόνο μέτρηση. Περισσότερα για το ραδόνιο και τη μέτρησή του, στο άρθρο «Ραδόνιο στο σπίτι».

Οι υπόλοιπες φυσικές πηγές. Κοσμική ακτινοβολία, έδαφος, τροφή, θορόνιο και ραδόνιο στον εξωτερικό αέρα μπαίνουν με τους παγκόσμιους μέσους όρους της UNSCEAR, όχι με τιμές της δικής σου περιοχής.

Οι πτήσεις. Η δόση μιας πτήσης αλλάζει με τη διαδρομή, και για την ίδια διαδρομή κυρίως με τον ηλιακό κύκλο και το ύψος πτήσης2. Για πτήσεις από την Αθήνα δεν βρήκαμε επίσημη τιμή, οπότε χρησιμοποιούμε τρεις διαδρομές της γερμανικής αρχής ακτινοπροστασίας, Φρανκφούρτη–Ρώμη, Φρανκφούρτη–Κανάριοι Νήσοι και Φρανκφούρτη–Νέα Υόρκη, και από το εύρος της καθεμιάς κρατάμε τη μεγαλύτερη τιμή. Διάλεξε τη διαδρομή που μοιάζει περισσότερο με τη δική σου.

Οι εξετάσεις. Για κάθε εξέταση χρησιμοποιούμε τη μέση τυπική ενεργό δόση σε 36 ευρωπαϊκές χώρες, από έρευνα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με στοιχεία 2007–2010. Για την πανοραμική των δοντιών, που δεν είναι στον πίνακα της έρευνας, χρησιμοποιούμε την τυπική τιμή του Ηνωμένου Βασιλείου. Είναι μέσοι όροι: η δόση μιας συγκεκριμένης εξέτασης μπορεί να είναι μικρότερη ή μεγαλύτερη.

Σύγκριση. Ο παγκόσμιος μέσος όρος από φυσικές πηγές είναι 3,0 mSv/έτος1. Για την Ελλάδα, η ΕΕΑΕ υπολόγισε 2,7 mSv/έτος8 από φυσικές πηγές και 1,8 mSv/έτος8 ανά άτομο από διαγνωστικές ιατρικές εξετάσεις, με δικές της μετρήσεις και στοιχεία των ιατρικών εργαστηρίων. Εδώ οι φυσικές πηγές, εκτός από το ραδόνιο του σπιτιού, είναι παγκόσμιοι μέσοι όροι, οπότε το αποτέλεσμα δεν συγκρίνεται ένα προς ένα με τον δικό της αριθμό.

Το όριο του 1 mSv τον χρόνο για το κοινό9 ισχύει για το άθροισμα των εκθέσεων από εγκεκριμένες πρακτικές, δηλαδή από δραστηριότητες με ακτινοβολία, και δεν ισχύει για τις ιατρικές εκθέσεις, γι’ αυτό δεν μπαίνει δίπλα στο αποτέλεσμα ως μέτρο σύγκρισης. Ούτε το αποτέλεσμα λέει αν κινδυνεύεις: είναι μια εκτίμηση της δόσης, σε σύγκριση με μέσους όρους.

Οι τιμές του υπολογιστή

Ραδόνιο ανά περιφερειακή ενότητα

Η μέση συγκέντρωση ραδονίου στις κατοικίες καθεμιάς από τις 74 περιφερειακές ενότητες που έχουν τιμή στον χάρτη της ΕΕΑΕ5, από την υψηλότερη στη χαμηλότερη. Κατά την ΕΕΑΕ, ο μέσος όρος εμφανίζεται εκεί όπου το δείγμα των κατοικιών είναι στατιστικά αντιπροσωπευτικό, και ο εθνικός χάρτης θα ολοκληρωθεί σταδιακά.