Πού θάβει η Φινλανδία το πυρηνικό της καύσιμο; Το Onkalo πήρε άδεια λειτουργίας

Τι έγινε

Η Posiva ανήκει στην TVO και στη Fortum και έχει αναλάβει τη διαχείριση του αναλωμένου καυσίμου τους.1 Η εγκατάσταση προορίζεται για το καύσιμο των σταθμών Olkiluoto της TVO και Loviisa της Fortum.2 Στις 22 Οκτωβρίου 2026 η φινλανδική κυβέρνηση της έδωσε άδεια λειτουργίας για τη μονάδα ενθυλάκωσης, όπου το καύσιμο κλείνεται σε δοχεία, και για την εγκατάσταση τελικής διάθεσης στο Olkiluoto, όπου τα δοχεία τοποθετούνται βαθιά στο πέτρωμα.1 Κατά την εταιρεία, είναι η πρώτη τέτοια άδεια στον κόσμο.1

Η απόφαση στηρίχτηκε κυρίως στην αξιολόγηση ασφάλειας που εξέδωσε τον Αύγουστο ο φινλανδικός ρυθμιστής STUK.1 Κατά το World Nuclear News, ο ρυθμιστής έκρινε ότι η εγκατάσταση πληροί τις απαιτήσεις ασφάλειας που θέτουν ο νόμος και το διάταγμα για την πυρηνική ενέργεια, και η άδεια ζητήθηκε ως το τέλος του 2070.2 Πώς λειτουργεί γενικά αυτή η λύση εξηγείται στη σελίδα για τη γεωλογική διάθεση.

Τι επιτρέπει η άδεια

Κατά το World Nuclear News, που μεταφέρει τους όρους της απόφασης:2

• έως 6.500 τόνους ουρανίου αναλωμένου καυσίμου από τους σταθμούς Olkiluoto και Loviisa·
• απόβλητα χαμηλής και μέσης ραδιενέργειας από τις ίδιες εγκαταστάσεις και από τη λειτουργία και τον παροπλισμό των πυρηνικών εγκαταστάσεων των μετόχων της, έως 3.000 κυβικά μέτρα, από τα οποία έως 1.500 για τελική διάθεση·
• σε περιορισμένη έκταση, και ορισμένα απόβλητα από νοσοκομεία και ερευνητικά ιδρύματα της Φινλανδίας.

Κατά το ίδιο δημοσίευμα, η ποσότητα αυτή αντιστοιχεί σε περίπου 3.300 δοχεία, και το σχέδιο είναι έως 60 δοχεία τον χρόνο όταν η λειτουργία σταθεροποιηθεί.2

Η διάθεση εκτιμάται ότι θα συνεχιστεί ως τη δεκαετία του 2120. Μετά η εγκατάσταση επιχώνεται και κλείνει, και την ευθύνη για το καύσιμο την αναλαμβάνει το φινλανδικό κράτος.2

Τι μένει πριν από την πρώτη διάθεση

Η Posiva γράφει ότι η άδεια δεν σημαίνει άμεση έναρξη της κανονικής λειτουργίας: πρώτα ολοκληρώνει τη φάση θέσης σε λειτουργία, με δοκιμές και ελέγχους που πρέπει να επαληθεύσει και να εγκρίνει ο STUK, και λεπτομερές χρονοδιάγραμμα για την έναρξη δεν δίνεται ακόμη.1 Κατά το World Nuclear News, μέσα σε δέκα χρόνια από την άδεια η εταιρεία πρέπει να υποβάλει περιοδική αξιολόγηση ασφάλειας και ενημερωμένη τεκμηρίωση της μακροχρόνιας ασφάλειας.2

Γιατί μας αφορά

Κατά την κοινή ανακοίνωση της ΕΕΑΕ και του «Δημόκριτου» της 23ης Οκτωβρίου, στην Ελλάδα δεν υπάρχουν πια απόβλητα υψηλής ραδιενέργειας: το αναλωμένο καύσιμο του ερευνητικού αντιδραστήρα επιστράφηκε στις ΗΠΑ το 2019.3 Για τα υπόλοιπα απόβλητα βρίσκεται σε εξέλιξη δημόσια διαβούλευση για τη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων του Εθνικού Προγράμματος.3 Τα στοιχεία είναι στο άρθρο για τα απόβλητα στην Ελλάδα. Το Onkalo προορίζεται για το αναλωμένο καύσιμο σταθμών ηλεκτροπαραγωγής2· κατά την Posiva, είναι η πρώτη άδεια λειτουργίας στον κόσμο για την τελική διάθεσή του.1 Οι επιλογές συνολικά, στο τι γίνεται με τα ραδιενεργά απόβλητα.